Centrum Prasowe Uniwersytetu SWPS

nagrody
  • Blog Strefy Psyche

    • „To skomplikowane” – nowy model związku?

      09. 02. 2017 | 14:38

      „To skomplikowane” – nowy model związku? W ciągu ostatnich 20 lat relacje wykraczające poza model monogamii stały się powszechne – wynika z badań Jean Williams i Jasny Jovanovica opublikowanych w „Sexuality and Culture” w 2015 roku. Czy relacje określane mianem „to skomplikowane” zastąpią związki monogamiczne? To,[…]

      Czytaj więcej...
    • Walcz z prokrastynacją – 20 sposobów na zmniejszenie zmęczenia

      31. 01. 2017 | 15:49

      Walcz z prokrastynacją – 20 sposobów na zmniejszenie zmęczenia Prokrastynacja, czyli odwlekanie na później, poważnie upośledza nasze zasoby psychiczne, czyni nas mniej szczęśliwymi i negatywniej nastawionymi do świata ludźmi. Jedną z przyczyn prokrastynacji jest zwyczajne zmęczenie. Zamiast bezwolnie mu się poddawać i odkładać kolejne sprawy na półkę z napisem[…]

      Czytaj więcej...
    • Rola kobiety w kulturze wietnamskiej

      26. 01. 2017 | 08:13

      Rola kobiety w kulturze wietnamskiej „Żywe historie” to fotograficzno-podróżniczy projekt Eweliny Klasury i Agnieszki Żywczyńskiej, absolwentek Uniwersytetu SWPS. Właśnie realizują swoje wielkie marzenie o podróży dookoła świata. Ich wojaże to nie tylko fizyczne pokonywanie kolejnych kilometrów i podziwianie pięknych widoków, lecz przede wszystkimi spotkania –[…]

      Czytaj więcej...
    • 10 sposobów na realizację noworocznych postanowień

      20. 12. 2016 | 10:52

      10 sposobów na realizację noworocznych postanowień  Koniec starego i początek nowego roku skłania do podsumowań i podejmowania zmian w życiu. Magia Nowego Roku nie trwa jednak długo – jak wskazują badania, aż 50 proc. osób już w pierwszym tygodniu zarzuca noworoczne postanowienia. Co zrobić, by skutecznie[…]

      Czytaj więcej...
    • Dobro tkwi w szczegółach – psychologiczna siła życzliwości

      19. 12. 2016 | 15:07

      Dobro tkwi w szczegółach – psychologiczna siła życzliwości Życzliwość. Czym jest? Większość z nas, całkiem intuicyjnie powie, że to zrobienie czegoś miłego. Czegoś dobrego. Dla innych. Niektórzy zwrócą uwagę, że można być życzliwym i dobrym także dla samego siebie. Czy życzliwość jest trudna? Nie. Jest łatwa. Jest tak[…]

      Czytaj więcej...
    • Postanowienia noworoczne, czyli jak osiągnąć sukces?

      05. 12. 2016 | 12:41

      Postanowienia noworoczne, czyli jak osiągnąć sukces? Wprowadzenie trwałej zmiany w życiu oznacza wyjście ze strefy komfortu. Wymaga wysiłku i poświęcenia, a do tego potrzebne są nie tylko chęci, ale też konkretne umiejętności: samodyscyplina i wytrwałość. Sukces jest możliwy, tylko jak go osiągnąć? – wyjaśnia dr Ewa[…]

      Czytaj więcej...
    • Idealny prezent na Święta

      28. 11. 2016 | 13:44

      Idealny prezent na Święta Wolimy dawać prezenty czy je otrzymywać? Czy istnieje prezent uniwersalny odpowiedni dla każdego? O naszych problemach, wyborach i motywacjach związanych z obdarowywaniem bliskich mówi dr Ewa Jarczewska-Gerc, psycholog społeczny z Uniwersytetu SWPS.Prezenty nie do kupieniaZróżnicowanie preferencji, upodobań, gustów, marzeń i[…]

      Czytaj więcej...
    • Potęga subtelnych oddziaływań: jak prosić, żeby się doprosić

      09. 11. 2016 | 00:01

      Potęga subtelnych oddziaływań: jak prosić, żeby się doprosić Wyobraź sobie, że ktoś prosi Cię o wzięcie udziału w badaniu marketingowym. Ten ktoś pewnie wie, że trudno będzie Cię do tego namówić. Perspektywa czasu straconego podczas badania, niechęć wobec ujawniania swoich przekonań, podejrzenia, że wyniki tych badań zostaną wykorzystane[…]

      Czytaj więcej...
    • Wspomnienia budują tożsamość

      26. 10. 2016 | 10:17

      Wspomnienia budują tożsamość Pielęgnowanie pamięci o zmarłych skłania do zadawania pytań o własne miejsce w świecie, podsumowania osiągnięć i zastanowienia się nad przyszłością. W jaki sposób historie przodków i zmarłych bliskich budują naszą tożsamość? - wyjaśnia Małgorzata Godlewska, psycholog społeczny z Uniwersytetu SWPS.Czas[…]

      Czytaj więcej...
    • W królestwie snu

      19. 10. 2016 | 13:29

      Czym jest sen wg różnych koncepcji starej filozofii i psychologii? Co mówią współczesne badania ośrodków zajmujących się odkrywaniem roli snu i jego wpływu na nasze funkcjonowanie (i śmierć)? To tylko niektóre z pytań, na które w wykładzie w przystępny sposób[…]

      Czytaj więcej...

Komentarze eksperckie

Oswoić architekturę

Jak urbanistyka i architektura kształtują społeczeństwo? W jaki sposób przestrzeń wpływa na ludzi? W niewielu miejscach widać to mocniej niż w Pałacu Kultury i Nauki - mówią Jola Starzak, kierownik specjalności domestic design i Mateusz Halawa, kierownik zespołu humanistyki i nauk społecznych w School of Form, którzy właśnie zaczynają badać PKiN ze studentami z Polski i USA.

pobierz

Architektura i urbanistyka nie koncentrują się tylko na zagospodarowaniu przestrzeni miejskiej albo estetyce. Ich rolą jest także kształtowanie zachowań społecznych oraz utrwalanie relacji międzyludzkich. Im bardziej monumentalna i radykalna architektura, tym bardziej dostrzegalna jest jej władza nad nami. Odzwierciedla się to w funkcjonowaniu budynków użyteczności publicznej: kościołach, muzeach, teatrach czy galeriach sztuki. Gdy odwiedzamy te miejsca, zaczynamy zachowywać się zgodnie z narzuconymi wzorcami kulturowymi - ciszej rozmawiamy, wolniej się poruszamy i wyłączamy telefony. Z jednej strony architektura definiuje nasze postępowanie, z drugiej społeczeństwo ją „oswaja” i próbuje przekraczać jej założenia użytkowe. Tego rodzaju relacja jest badaniem granicy potęgi urbanistyki oraz woli człowieka, który pragnie podążać własnymi ścieżkami.

W cieniu Pałacu
Ponad 60 lat historii, przemian politycznych, społecznych i gospodarczych. Mimo to, Pałac Kultury i Nauki wciąż ma w sobie ukryty potencjał. Zgodnie z założeniami swoich twórców porządkuje życie społeczne stolicy i nadal emanuje tą samą siłą, co pół wieku temu. Pałac to nie tylko monumentalny, widoczny z każdego miejsca w Warszawie, 42-piętrowy wieżowiec. To budynek, który kieruje relacjami, jakie nawiązujemy z przestrzenią publiczną. Od początku był on przedmiotem sporów. Dla jednych to symbol stolicy, dla innych pozostałość po PRL. PKiN ma swoich przeciwników, którzy opowiadają się za jego wyburzeniem, ale ma też zwolenników, którzy z utęsknieniem wspominają „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego" czy przekonują, że ma kulturową wartość (imituje amerykańskie wieżowce w stylu art deco). Pałac nie istniałby tak silnie w naszej świadomości, gdyby nie jego otoczenie - Al. Jerozolimskie, ul. Marszałkowska, a przede wszystkim pl. Defilad, który stanowi największą niezagospodarowaną przestrzeń miejską w Europie. W przeciwieństwie do okolic PKiN, zwykle centra miast to skomercjalizowany obszar z siedzibami banków i sklepów, co często wyklucza klasy ludowe. Tymczasem pałac był projektowany jako miejsce ściągające lud do centrum, a nadane mu funkcje dalekie były od komercyjnego programu kapitalistycznego budownictw. Zlokalizowane w nim były teatry, muzea, kino, pływalnia oraz instytucje naukowe. Wszystko to pozostało do tej pory, chociaż z upływem czasu zmienił się ekonomiczny i społeczny kontekst tego budynku.

Pod lupą projektantów
Pałac Kultury i Nauki w marcu stanie się laboratorium badawczym dla studentów School of Form, Parsons School of Design oraz New School for Research. Młodzi projektanci sprawdzą w jakim stopniu można „oswoić” architekturę, a na ile trzeba poddać się jej wpływowi. Spojrzą na ten problem z perspektywy osób, które nie znają kontekstu kulturowego Pałacu i nie są uwikłane w lokalne dyskusje. Studenci dowiedzą się, jak we współczesnych miastach funkcjonuje pamięć o przeszłości i jak historyczne budowle wpływają na przyszłość kolejnych pokoleń żyjących w ich cieniu.

Architektura i urbanistyka od wieków wpływają na społeczeństwo. Każdy budynek kreuje zachowania swoich użytkowników, z góry narzucając im szczególny rodzaj relacji. Pałac Kultury i Nauki jest o tyle intrygującym przypadkiem, ponieważ radykalizuje problemy urbanistyczne i definiuje życie w Warszawie.

Czy ryzyko siedzi w naszej głowie?

Dlaczego lubimy ryzykować? Co motywuje nas do wyjścia ze strefy komfortu i podejmowania niebezpiecznych działań? Wydaje się, że odpowiedź tkwi w naszej skłonności do zdobywania nagród - wyjaśnia dr Szymon Wichary, psycholog z Uniwersytetu SWPS.

pobierz

tekst

Badania wykazały szczególną rolę neuromodulatorów (np. dopaminy) w kształtowaniu naszej skłonności do poszukiwania nagród i podejmowania ryzyka. Układ dopaminowy w mózgu sprawia, że jesteśmy pobudzeni i zmotywowani do działania. Dzieję się tak na przykład, gdy chcemy uprawiać seks. Razem z innymi neuromodulatorami (m.in. noradrenaliną i acetylocholiną) dopamina odpowiada za pobudzenie kory mózgowej, podtrzymywanie czujności, uwagi, a także skupienie. Układ dopaminowy jest bardziej aktywny, gdy wiemy, że możemy więcej zyskać. Ma to też swoją negatywną stronę, ponieważ przy nadmiernym pobudzeniu jesteśmy skoncentrowani na nagrodzie i zapominamy o zagrożeniach. Przez to wiele z nas lekceważy niebezpieczeństwo. Takie zachowanie obserwuje się u graczy w kasynie, którzy ignorują możliwość przegranej i w konsekwencji tracą duże sumy pieniędzy.

Co igra z dopaminą?
Inne substancje tj. opioidy czy hormony płciowe również rzutują na działanie neuromodulatorów, kształtując naszą skłonność do ryzyka. Układ opioidowy pełni kluczową rolę w przetwarzaniu bodźców bólowych, powstawaniu i odporności na ból, ale jednocześnie doświadczaniu przyjemności płynącej z jedzenia, biegania czy seksu. Aktywacja tego układu jest podstawą działania morfiny, heroiny oraz alkoholu, dlatego tak łatwo nasz organizm uzależnia się od tych substancji. System ten jest połączony z systemem dopaminowym, w którym znajdują się miejsca („hotspoty”) reagujące na opioidy i związane z odczuwaniem satysfakcji po otrzymaniu nagrody. Aktywacja tego układu (np. przez heroinę czy alkohol) również jest podstawą skłonności do podejmowania ryzyka, gdyż przekłada się na aktywację układu dopaminergicznego.

Hormony płciowe (testosteron, estrogeny) także wpływają na działanie neuromodulatorów. Szczególną rolę ma w tym przypadku testosteron. Badania wykazały, że podawanie testosteronu zwiększa skłonność do ryzyka. Związane jest to z silniejszą aktywacją układu dopaminergicznego i zmniejszoną aktywacją struktur mózgu wywołujących strach.

Hamulce
Dlaczego jednak najczęściej potrafimy dostrzec niebezpieczeństwa oraz koszty danego działania i analizujemy sytuację, zanim bezmyślnie zaryzykujemy? Układ dopaminowy można porównać do silnika, ale istnieją w naszym mózgu również hamulce - miejsca, które trzymają w ryzach układ dopaminowy (np. ciało migdałowate, prawa kora przedczołowa). Szczególnie prawa kora przedczołowa staje się bardziej aktywna w obliczu mniej oczywistych możliwości, pozwala na spostrzeżenie zagrożeń i zrównoważoną analizę naszych decyzji.

Badanie tych złożonych układów i ich wpływu na nasze zachowanie jest fascynującą przygodą, która przynosi nam wartościową wiedzę, pomagającą w zrozumieniu naszych słabości – skłonności do chorób, uzależnień i zachowań, które mogą nam zaszkodzić. Analiza tych zjawisk pokazuje, że naszym zachowaniem rządzą pierwotne mechanizmy, które jednak możemy kontrolować dzięki korze mózgowej, która jest najnowszym wynalazkiem ewolucji.

ekspert Wichary

 

ponizej

wideo

Gdzie w naszym ciele jest skłonność do ryzyka? - film w serwisie YouTube, w którym dr Szymon Wichary mówi o tym, jak działa układ dopaminowy.

Film można udostępniać na swoich stronach www i w portalach społecznościowych oraz wykorzystywać do celów redakcyjnych.

audio2

  • Gdzie w naszym ciele jest skłonność do ryzyka?

Dr Szymon Wichary, psycholog poznawczy, Uniwersytet SWPS (czas 01:06; 1,05 MB)

Pobierz plik (kliknij prawym przyciskiem myszy i zapisz na swoim komputerze)

  • Czemu lubimy ryzykować?

Dr Szymon Wichary, psycholog poznawczy, Uniwersytet SWPS (czas 00:54; 866 KB)

Pobierz plik (kliknij prawym przyciskiem myszy i zapisz na swoim komputerze)

  • Czy ryzyko jest przyjemne?

Dr Szymon Wichary, psycholog poznawczy, Uniwersytet SWPS (czas 00:29; 476 KB)

Pobierz plik (kliknij prawym przyciskiem myszy i zapisz na swoim komputerze)

Młodzież dzisiaj dorasta inaczej

Nie konto w banku, praca, prawo jazdy czy małżeństwo a mądrość życiowa i dojrzałość psychiczna są dla młodych oznaką dorosłości. Obok tradycyjnych ról społecznych wyłaniają się nowe kryteria, które zdaniem młodzieży lepiej przystają do ich realiów. Psychologowie oraz socjologowie z Uniwersytetu SWPS sprawdzili, jak młode pokolenie postrzega dorosłość i jakie bariery muszą przezwyciężać.

pobierz

Czytaj więcej: Młodzież dzisiaj dorasta inaczej

„To skomplikowane” – nowy model związku?

W ciągu ostatnich 20 lat relacje wykraczające poza model monogamii stały się powszechne – wynika z badań Jean Williams i Jasny Jovanovica opublikowanych w „Sexuality and Culture” w 2015 roku. Czy relacje określane mianem „to skomplikowane” zastąpią związki monogamiczne? To, jak zmienia się nasze podejście do związków wyjaśnia Michał Pozdał, psychoterapeuta z Uniwersytetu SWPS.

pobierz

Czytaj więcej: „To skomplikowane” – nowy model związku?

Czy lampa może pachnieć miętą?

Tak, a nawet kardamonem czy talkiem. Balustrada może grać, komoda może mieć uszy, a termofor być wypełniony gryką - to tak zwane projekty synestetyczne angażujące różne zmysły użytkownika. O tym, dlaczego powstaje coraz więcej takich przedmiotów i jak wzornictwo wpływa na doświadczanie otoczenia mówi dr Karol Murlak, wykładowca ze School of Form.

pobierz

Czytaj więcej: Czy lampa może pachnieć miętą?

W czym pomaga design thinking?

Świetne pomysły nie rodzą się nagle w genialnych umysłach. Są wynikiem ciężkiej pracy wspomaganej przez zorientowany na człowieka proces twórczy, po którym następują cykle prototypowania, testowania i poprawiania - tak Tim Brown, szef IDEO, światowego lidera w tworzeniu innowacji, określa założenia design thinking. Rozwijana od ponad 40 lat metodologia zrewolucjonizowała produkcję dobrych produktów, usług, procesów, a nawet strategii. O jej założeniach mówi dr Joanna Jeśman ze School of Ideas Uniwersytetu SWPS.

pobierz

Czytaj więcej: W czym pomaga design thinking?


Zobacz wszystkie: